Een grootschalig onderzoek van Monash University in Australië onder meer dan 2000 volwassenen tussen 40 en 70 jaar toont een duidelijk verband tussen het eten van ultrabewerkt voedsel en een afname van het concentratievermogen. De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Alzheimer's and Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring, stelt dat ultrabewerkte producten goed zijn voor ongeveer 41% van de dagelijkse energie-inname. Voor elke toename van 10% in dit dieet neemt de cognitieve prestatie meetbaar af.

Ultrabewerkt voedsel omvat producten zoals frisdranken, chips, fastfood, instantnoedels, verpakte desserts en vleeswaren. Deze voedingsmiddelen zijn ontworpen voor langdurige houdbaarheid en gemak, maar bevatten vaak weinig micronutriënten en veel suiker, zout en additieven. Wetenschappers vermoeden dat deze ingrediënten het darmmicrobioom beïnvloeden, wat op zijn beurt de darm-hersenas kan verstoren — een mechanisme dat steeds belangrijker wordt in neurowetenschappelijk onderzoek.

Belangrijk is dat zelfs bij mensen die een als gezond beschouwd dieet volgen, zoals het Mediterrane dieet, de voordelen kunnen worden tenietgedaan door een hoge consumptie van bewerkte producten. Ondanks dat er nog geen definitief oorzakelijk bewijs is, wijzen de gegevens op een consistent patroon. Experts raden daarom aan om verse, minimaal bewerkte voedingsmiddelen te kiezen om de hersengezondheid op lange termijn te beschermen.