Is China Quietly Winning the Climate War While the West Sleeps?
Phải chăng Trung Quốc đang âm thầm thắng thế trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, trong khi phương Tây vẫn đang ‘ngủ quên’?

Trong suốt 18 tháng qua, lượng khí thải CO2 của Trung Quốc đã ổn định hoặc giảm — không phải bất chấp tăng trưởng kinh tế, mà chính bởi vì đà phát triển năng lượng sạch đang áp đảo nhiên liệu hóa thạch. Năng lượng mặt trời và gió tăng 46% và 11% trong quý trước, và riêng năm nay họ đã thêm 240GW điện mặt trời. Con số này lớn hơn cả mức mà Mỹ và EU gộp lại từng mơ ước. Nhưng truyền thông phương Tây vẫn miêu tả Trung Quốc như 'kẻ gây ô nhiễm số một'.
Trong khi đó, tại COP30, không có Xi, cũng chẳng có Trump — chỉ còn ghế trống và màn trình diễn hình thức. Nhưng nhà ngoại giao hàng đầu của Brazil nói Trung Quốc đang ‘đưa ra giải pháp cho tất cả mọi người’. Vậy ai mới thực sự trì hoãn? Và chúng ta đã sẵn sàng thừa nhận rằng ‘đế chế xanh’ có thể không đến từ chủ nghĩa tự do xanh, mà từ chính sách công nghiệp theo kiểu chuyên quyền?
Đừng lý tưởng hóa. Đà bùng nổ năng lượng tái tạo của Trung Quốc thật ấn tượng — tôi thiết kế hệ thống điện mặt trời mái nhà và phải cạnh tranh với các tấm pin Trung Quốc giá 0,10 USD/W, rẻ hơn tất cả. Nhưng cùng lúc, nước này vẫn xây nhà máy than. Họ dẫn đầu bằng một tay, mà kìm hãm bằng tay kia.
Chính xác. Mục tiêu giảm cường độ carbon đến 2025 hiện đã lệch hướng. Đó mới là thất bại thật sự. Đỉnh phát thải vô nghĩa nếu không đi kèm giảm cường độ. Cái này giống như tự hào vì giảm cân bằng cách nhịn ăn — nhưng vẫn hút một bao thuốc mỗi ngày.
Cũng tốt thôi, cho đến khi bạn nhớ rằng 60% điện Trung Quốc vẫn đến từ than. Năng lượng tái tạo có tăng, nhưng nhu cầu cũng vậy. Giảm ròng? Đừng vội mừng.
Chúng tôi đang cắt giảm sản xuất — khí thải giảm 8% năm nay. Còn lĩnh vực thép và hóa dầu? Ở đó mới là nơi khói thực sự bốc lên. Không thể xanh khi tăng trưởng hạ tầng vẫn là mạch sống của các nền kinh tế địa phương.
Bài học lịch sử: Đức cược vào điện mặt trời sớm nhưng bị đẩy ra khỏi cuộc chơi vì giá cao. Trung Quốc cược vào quy mô và hạ giá toàn cầu. Tương lai khí hậu không được quyết định ở quốc hội — mà được sản xuất trong các nhà máy.
Tôi hiểu viễn cảnh lớn, nhưng con tôi không thể thở được trong các ‘cảnh báo vàng’ tại Bắc Kinh. Công nghệ xanh thì tuyệt, nhưng chất lượng không khí nơi người dân sống? Vẫn là thảm họa.
Hãy nhìn con số: 240GW điện mặt trời / 9 tháng = 26,7GW/tháng. Trung bình lịch sử của Mỹ: khoảng 3GW/năm. Không phải là khoảng cách — mà là một hẻm vực.