Moths Drinking Moose Tears? Nature Just Went Full Horror Movie — Is This a New Evolutionary Strategy or Just Desperate Snacking?
Bướm đêm uống nước mắt nai sừng tấm? Thiên nhiên vừa hóa phim kinh dị — Đây là chiến lược tiến hóa mới hay chỉ là… ăn vạ vật?

Một camera bẫy tại Vermont đã chụp được cảnh những con bướm đêm đang… uống cạn nước mắt nai sừng tấm lúc 1h44 sáng. Tám mươi tấm hình, bốn phút — không phải liếm qua loa. Đây là cả một quán bar cho côn trùng chuyên phục vụ nước mắt. Bướm thuộc họ Geometridae, và đây mới chỉ là trường hợp thứ hai ghi nhận hành vi ăn nước mắt (lachryphagy) ở khu vực phía bắc như vậy. Không phải mồ hôi, không phải phân, không phải xác thối — mà là nước mắt. Thứ huyết thanh mắt nguyên chất, giữa đêm khuya.
Chúng ta có thể nói về cảm giác bị xâm phạm của con nai không? Hãy tưởng tượng bạn thức giấc lúc 1h44 sáng, kiến bò đầy mắt như đang dự tiệc buffet nước mắt tự chọn. Không được đồng thuận. Không có nhân viên an ninh. Chỉ có lũ bướm nhậu nhẹt trên chất tiết mắt. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh về sức khỏe tinh thần của loài nai.
Khoan đã. Chúng ta đang coi việc này là phổ biến chỉ vì chụp được bằng camera ư? Việc này chỉ xảy ra một lần trong 247.000 tấm hình. Không phải xu hướng — mà là lỗi đánh máy sinh học. Có thể lũ bướm chỉ bị nhầm. Hoặc nai bị dính vật lạ vào mắt. Đừng vội viết luận án tiến sĩ về đời sống về đêm của bướm nữa.
Gửi người gọi đây là ‘lỗi đánh máy’ — chính xác đây là cách ta phát hiện hành vi hiếm. Một bức ảnh. Một khoảnh khắc. Và bỗng nhiên ta viết lại sách giáo khoa. Việc này có thể là hành vi thích nghi do thiếu khoáng chất. Hoặc do loài di chuyển vùng vì khí hậu. Bạn đang gạt bỏ một manh mối quan trọng về sinh thái học chịu tác động khí hậu.
Ừ thì nhưng sao tôi phải 32 năm mới biết nước mắt là nguồn dinh dưỡng? Tôi đã khóc khi xem phim buồn suốt bao lâu nay để làm gì. Netflix suốt thời gian qua đã tước đi của tôi cơ hội trở thành 'ngôi sao ruồi' của loài bướm.
Lachryphagy là có thật, và đúng, nó có thể lây truyền mầm bệnh. Không chỉ ở vùng nhiệt đới. Nếu xu hướng này lan rộng, ta có thể phải tra thuốc mắt cho nai như mùa cúm vậy. Hãy tưởng tượng đồ bảo hộ cho thú y khi kiểm tra đường lệ bây giờ.
Ta có nên trân trọng việc các nhà khoa học đặt tên hiện tượng này là 'lachryphagy' không? Từ gốc Hy Lạp 'lachry-' nghĩa là nước mắt và '-phagy' nghĩa là ăn. Như thể là 'thơ dành cho người mọt sách'. Ta đang một bước trước 'nasophagy' cho nước mũi khô. Lần tới ai bảo khoa học nhàm chán, hãy ném từ này vào mặt họ.