Chinese EVs Are Winning… But at What Cost? The Dark Side of Beijing’s ‘Game-Changing’ Electric Car Boom
Xe điện Trung Quốc đang thắng lớn… Nhưng giá nào? Mặt tối của làn sóng xe điện ‘đổi đời’ do Bắc Kinh hậu thuẫn
Xe điện Trung Quốc đang chiếm trọn tiêu đề — và thị phần — với những màn ra mắt hoành tráng và giảm giá 'hết hồn'. Nhưng sự thật bất ngờ: nhiều chiếc 'bán chạy' ấy chưa từng được khách thật lái. Chúng được bán từ nhà máy sang đại lý, ghi nhận là 'đã bán', rồi bị đổ ra thị trường như xe 'đã qua sử dụng' dù chưa chạy cây nào. Không phải tăng trưởng — mà là ảo ảnh kế toán.
Giấc mơ thống trị xe điện của Bắc Kinh đang được gồng lên bởi 230 tỷ USD trợ cấp và hàng loạt xe ‘đã qua sử dụng’ dù chưa chạy. Nhà nước gọi đây là 'cạnh tranh mất kiểm soát' — nhưng vấn đề thật sự có phải là một thị trường không chịu chết, dù lẽ ra đã nên chết từ lâu?
Tôi làm ở nhà máy Great Wall Motor. Tháng nào chúng tôi cũng đạt chỉ tiêu — vì xe được đăng ký dưới tên nhân viên. Không ai lái cả. Nhưng phòng nhân sự nói điều đó giúp tiền thưởng vẫn chảy. Việc này không mới. Đây là cách chúng tôi tồn tại.
Chính quyền địa phương không dám để các hãng xe điện sụp. Việc làm. Thuế. Ổn định chính trị. Hefei cứu Nio không phải để kiếm lời — mà để tránh bất ổn. Đóng một nhà máy không chỉ là doanh nghiệp phá sản — mà là quả bom nổ chậm về xã hội.
Hãy thành thật đi — bất kỳ công ty công nghệ nào cần 230 tỷ USD trợ cấp để tồn tại thì chẳng phải dẫn đầu ngành. Chỉ là zombie được nhà nước đỡ. Ngay khi trợ cấp cạn, hàng ngàn nhà máy sẽ im lặng.
Mỹ và EU áp thuế 100% lên xe điện Trung Quốc không phải là bảo hộ — mà là sinh tồn. Bạn không thể cạnh tranh với chiếc xe bán dưới giá thành 30%, được trợ cấp bởi chính phủ sẵn sàng in tiền cho dự án yêu thích.
Đúng vậy. Và nếu xe điện Trung Quốc tràn ngập thị trường toàn cầu, không phải vì chúng tốt hơn — mà vì những khoản lỗ của họ lại thành gánh nặng của người khác.
Anh bạn ơi, Xiaomi làm xe điện là đỉnh cao sáng tạo. Điện thoại, xe đạp, bồn cầu, giờ tới xe hơi. Không phải phình to — mà là thống trị hệ sinh thái.
Bạn thấy Xiaomi ngầu hả? Tuần trước chúng tôi dập 800 xe với mã VIN giả để đạt chỉ tiêu. Không ai nói về việc áp lực bắt đầu ngay tại đây, trên dây chuyền.
Schumpeter gọi là 'phá hủy sáng tạo'. Thị trường giết kẻ yếu để nhường chỗ cho kẻ mạnh. Ngành xe điện Trung Quốc đã bỏ qua phần 'phá hủy'. Giờ đây ta có sản xuất quá mức, thua lỗ và bán hàng giả. Tuyệt vời thật.