PrEP Could Prevent HIV—So Why Are Doctors Still Ignoring It?
PrEP có thể ngăn ngừa HIV—vậy tại sao bác sĩ vẫn phớt lờ thuốc này?

Scott Frenzel từng được điều trị nhiễm trùng lây qua đường tình dục hai lần tại phòng khám ở Nashville mà chưa lần nào được thông tin về PrEP—một loại thuốc đã được chứng minh ngăn ngừa HIV ở người có nguy cơ cao. Anh phải tự tìm hiểu từ những người bạn đồng tính lớn tuổi hơn. Đây không phải là chăm sóc sức khỏe. Đây là sự thờ ơ được bọc trong định kiến.
PrEP không chỉ dành cho nam đồng tính—mà là cho bất kỳ ai có nguy cơ. Thế nhưng bác sĩ vẫn do dự, bệnh nhân vật lộn để tiếp cận thuốc, và thông tin sai lệch lan tràn. Năm 2024 rồi, tại sao việc ngăn ngừa một virus chết người vẫn bị xem như lỗi đạo đức?
Tôi đã chứng kiến tình trạng này quá nhiều lần. Các phòng khám cư xử như thể PrEP là 'thuốc theo lối sống' chứ không phải công cụ phòng ngừa thiết yếu. Việc kiểm soát cứng nhắc cần được chấm dứt. Cộng đồng tôi xứng đáng được chăm sóc sức khỏe không phán xét.
Tháng trước tôi bắt đầu dùng PrEP. Bác sĩ rất thoải mái về chuyện này. Tôi mất hai tuần để thích nghi với cảm giác buồn nôn. Giờ tôi uống thuốc cùng bữa sáng. Cảm thấy yên tâm khi biết mình được bảo vệ.
Không phải phòng khám nào cũng có nhân viên được đào tạo về PrEP. Ở thị trấn nhỏ, chuyện một điều dưỡng phải đảm trách mọi thứ từ tiêm cúm đến chăm sóc thai kỳ là điều bình thường. Chúng tôi cần thêm đào tạo, chứ không phải đổ lỗi thêm.
Tôi từng thử xin thuốc PrEP ở trung tâm y tế địa phương. Họ không cho mà còn giảng đạo đức về ‘hành vi trách nhiệm’. Như thể tôi là thiếu niên hư hỏng, chứ không phải người đàn ông trưởng thành. Tôi ra về trong nước mắt.
Còn ở phòng cấp cứu tôi, hàng tháng chúng tôi lại thấy bệnh nhân HIV giai đoạn cuối. Nhiều ca hoàn toàn có thể tránh được. Và đúng vậy—một số người từng bị từ chối tiếp cận PrEP. ‘Buồn’ thậm chí còn chẳng thể diễn tả nổi.
Đúng vậy. Những ca tử vong hoàn toàn có thể tránh được. Thế mà các phòng khám vẫn dùng sự xấu hổ như vũ khí. Trong khi đó, CDC cho biết PrEP giảm nguy cơ HIV đến 99%. Chúng ta còn cần bằng chứng nào nữa?
Đây là một ví dụ mẫu mực về sự bảo thủ y khoa. Bác sĩ thay thế hướng dẫn lâm sàng bằng phán xét đạo đức của mình. Không chỉ thiếu chuyên nghiệp—mà còn phi đạo đức.
Và khi ‘phán xét đạo đức’ đó gây chết người, thì không còn là bảo thủ nữa. Đó là sai phạm y khoa.