Is 'Induced Demand' Just Urban Planning Voodoo Science?
Phải chăng 'cầu tăng theo cung' chỉ là một thứ 'khoa học giả kim' trong quy hoạch đô thị?

Cho tôi làm rõ nhé: chúng ta phải gạt bỏ hàng thập kỷ dữ liệu kỹ thuật giao thông chỉ vì một cây viết báo đọc đại một bài luận thời thượng về đô thị và giờ cho rằng mở rộng đường thì tự dưng sinh ra thêm xe? Đó đâu phải sâu sắc — đó là sự lười biếng trí tuệ đi kèm thái độ coi thường.
Còn Brainerd Road thì giờ thành đường đua tử thần cho trẻ em muốn qua đường. Nhưng mà kệ, chí ít làn xe đạp trông cũng đẹp nhỉ?
Cầu tăng theo cung không phải trò mê tín — mà là hành vi được quan sát và đo đạc rõ ràng. Khi bạn mở làn đường, những người từng tránh lái xe giờ lại chọn đi. Từ người đi làm đổi đường xá, gộp việc, cho tới những chuyến đi mới. Không phải phép màu, mà là kinh tế học.
Hành vi được quan sát? Con trai tôi suýt bị tông hôm thứ Ba vì chẳng có chỗ qua đường an toàn. Cái 'kinh tế học' của anh chả đáng giá đồng nào khi mạng sống con trai tôi đang bị đe dọa. Sửa đường trước đi. Đừng vội xuất bản luận văn.
Cả hai phía đều có lý, nhưng bi kịch thật sự là tối ưu hóa đèn giao thông — một giải pháp đã được kiểm chứng và rẻ tiền — lại bị lãng quên. Chúng ta có thể giảm ùn tắc 15-20% ngay mai chỉ cần hiệu chỉnh đèn. Nhưng không, ta cứ tranh cãi về làn xe đạp đi.
Tôi chẳng quan tâm đến 'cầu tăng theo cung' hay trải nghiệm người đi bộ. Tôi chỉ biết mình mất 45 phút để đi 3 dặm. Hãy sửa đi. Xin đó.
Một làn đường cao tốc chở được 2.700 người một giờ? Ấn tượng đấy. Giờ hãy nói tôi nghe một làn xe buýt chở được bao nhiêu người nếu có xe trung chuyển kết nối. Gợi ý đây: còn nhiều hơn. Và không cần chỗ đậu xe đến nơi.
Toàn tranh luận về làn đường và dữ liệu, nhưng chẳng ai hỏi chủ cửa hàng nhỏ như tôi. Mở làn xe đạp, lượng người đi bộ tăng vọt. Nhiều người dạo phố hơn. Khách hàng đông hơn. Tắc đường? Ừ. Lãi? Cũng ừ.
Mấy người chỉ chăm chăm tối ưu lượng xe. Còn lượng con người thì sao? Ta muốn xây thành phố kiểu gì? Thành phố tối ưu cho những khối kim loại nặng 1.8 tấn, hay nơi con người thật sự có thể sống?