COP30 Fossil Fuel Roadmap Blocked? The '80 vs 80' Myth and the List That Never Was
Bản đồ lộ trình nhiên liệu hóa thạch tại COP30 bị chặn? Sự thật đằng sau '80 chống 80' và danh sách chỉ tồn tại trên giấy

Câu chuyện lớn tại COP30: '80 quốc gia đang cản trở lộ trình nhiên liệu hóa thạch.' Nhưng đây là điểm bất ngờ — có thể nó không đúng. Một danh sách 'không chính thức' gồm 84 quốc gia phản đối bị phát hiện chứa đầy mâu thuẫn. Mười bốn quốc gia được ghi nhận là vừa ủng hộ VỪA phản đối lộ trình. Khối 'cản trở' nổi tiếng kia? Bao gồm tất cả các thành viên Nhóm nước kém phát triển (LDCs) — nhóm này công khai ủng hộ chuyển dịch VÀ xác nhận với Carbon Brief rằng họ chưa bao giờ phản đối. Vâng, chuyện thật như đùa.
Rồi đến Thổ Nhĩ Kỳ — nước đăng cai COP31 — bị gán nhãn là phe cản trở. Phản ứng của họ? 'Sai hoàn toàn.' Ấn Độ và Trung Quốc, bị miêu tả là ác nhân, thực tế chưa từng phản đối. Ả Rập Xê Út nói vấn đề là phát thải chứ không phải nhiên liệu. Ban chủ tịch Brazil đổ lỗi cho sự chia rẽ '80 chống 80' để biện minh cho thất bại. Nhưng thất bại không nằm ở thiếu đồng thuận — mà chính là cái danh sách kia. Một bảng dữ liệu cẩu thả, sân khấu chính trị, và quy trình khí hậu đã quên mất mục đích: giải quyết khủng hoảng, chứ không phải đỗ lỗi cho nhau.
Hãy gạt bỏ ồn ào đi. Những nước bị gọi là 'cản trở' không phản đối hành động. Họ phản đối việc bị ra lệnh phải làm gì mà không có tài chính, chuyển giao công nghệ hay kế hoạch chuyển dịch công bằng. Khi phương Bắc thất hứa 100 tỷ USD/năm rồi quay sang đổ lỗi, đó là sự đạo đức giả. Bạn không thể đòi hỏi hy sinh từ những nước vẫn đang thoát nghèo, trong khi phát thải của bạn vẫn cao ngất.
Thú vị đây. Khối EU đã thúc đẩy mạnh mẽ, nhưng có thành viên âm thầm phản đối. Hungary và Czechia từng phản đối mục tiêu khí hậu EU 2040. Việc nằm trong danh sách 'không' là hợp lý nếu xét đến lập trường sẵn có. Nhưng gán họ vào mà không làm rõ khiến đồng minh thành 'ác nhân'. Sai lầm ngoại giao kinh điển.
Chúng ta cứ tranh cãi đi lặp lại những cuộc chiến cũ thay vì hành động. COP28 đã đồng ý chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Giờ ta tranh luận về lộ trình của một lộ trình? Trong khi đó, CO2 trong không khí lập kỷ lục mới. Hãy bỏ trò kịch và hành động.
Nhiều khối, nhiều lập trường. Nhóm các nước đang phát triển đồng quan điểm (LMDC) và Khối Ả Rập không đồng nhất. Một số thành viên ủng hộ lộ trình chuyển dịch, chỉ là không chấp nhận lộ trình áp đặt. Danh sách giả định sự thống nhất khối nơi không hề tồn tại. Đó không phải ngoại giao — đó là bất tài.
Và hãy thẳng thắn đi: nếu EU thực sự cam kết, sao họ chưa chuộc 100 tỷ USD tài chính khí hậu? Bạn không thể đọc bài đạo đức cho phương Nam trong khi thất hứa với chính mình. Niềm tin đã vỡ.
Đổ lỗi cho 'sự phản đối của khối' là cách làm lười biếng. Chính trị thực tế rất rối rắm. Một số quốc gia muốn hành động mạnh hơn nhưng sợ hỗn loạn kinh tế. Số khác là quốc gia dầu mỏ. Gộp chung họ vào nhóm 'phản đối' là không trung thực về mặt trí tuệ. Giải pháp cần sự tinh tế, chứ không phải kẻ xấu.
Danh sách chỉ mang tính không chính thức, được ghép từ nhiều mảnh. Nó không phải là biểu quyết. Brazil nói '80 chống 80' để kết thúc tranh luận. Nhưng thiếu đồng thuận không giống như sự phản đối cân bằng. Toán học không hoạt động như vậy, và công lý khí hậu cũng thế.
Thảm họa này cho thấy tại sao chúng ta cần định dạng đàm phán minh bạch, bao trùm. Không phải danh sách bàn kín. ‘Mutirão’ phải là lao động hợp tác — chứ không phải bảng dữ liệu đổ lỗi.