Netflix's 'The Stringer' Just Dropped a Bombshell on One of History’s Most Iconic Photos — Was the ‘Napalm Girl’ Photographer Actually Stolen?
Phim tài liệu 'The Stringer' của Netflix vừa vạch trần sự thật gây sốc về bức ảnh ‘Cô bé Napalm’ — Người chụp thực sự có bị ăn cắp công lao?

Vậy là một bức ảnh từng đoạt giải Pulitzer và được ghi nhận cho Nick Út suốt hơn 50 năm lại có thể do một tay máy Việt Nam vô danh chụp? Không đơn thuần là sửa lại thông tin — mà là viết lại toàn bộ lịch sử ký giả hình ảnh. Và đây không phải ảnh mờ ảo gì cả; bức ảnh này từng khiến chiến tranh dừng lại. Ý tưởng rằng người chụp thực sự bị xóa sổ hàng thập kỷ vì ông là người Việt, không mang quốc tịch Tây hay không nằm trong biên chế AP? Rất tàn nhẫn, nhưng tiếc thay lại quá hợp lý.
Nói thật đi: AP có đủ nguồn lực, phòng tối, đường truyền. Còn các tay máy địa phương thì như bóng ma. Họ chụp chiến tranh, nhưng tên lại gắn cho thằng da trắng mặc áo chống đạn. Chuyện này không bất ngờ — mà là hệ thống. Việc ghi nhận công lao bức ‘Cô bé Napalm’ có thể chỉ là phần nổi của tảng băng trôi.
Tôi từng cầm những cuộn phim gốc trên tay. Thông tin ghi trên hộp phim là ‘Ut, 1972’. Bằng chứng nào cho thấy tay máy kia thực sự có máy ảnh hôm đó? Cảm xúc thì dâng cao, nhưng bằng chứng mới là điều quan trọng.
Vấn đề đạo đức ở đây lớn hơn cả việc xác định tác giả. Nó liên quan đến ai mới là người kiểm soát câu chuyện của chiến tranh. Khi các báo phương Tây thống trị góc nhìn, tiếng nói địa phương bị im lặng. Sửa lại thông tin không phải là thiếu tôn trọng Ut — mà là tôn vinh lao động vô hình đã tạo nên bức ảnh.
Lúc nhỏ, tôi lớn lên với hình ảnh Kim Phúc như biểu tượng của sự sống sót. Còn người chụp ảnh? Ông chưa bao giờ có khuôn mặt. Bộ phim này không chỉ đặt dấu hỏi về công lao — mà còn nhân văn hóa cả một thế hệ nhân chứng vô danh.
Và tên của tay máy kia? Không xuất hiện trong bất kỳ sổ ghi chép nào của AP. Không nộp phim. Chỉ là ký ức. Đó chưa phải bằng chứng.
Bạn nghĩ AP sẽ ghi danh một tay máy tự do địa phương ư? Họ thậm chí còn chẳng ghi lại việc an toàn của họ — biết bao tay máy đã chết mà không để lại dấu vết. Kho lưu trữ phản ánh quyền lực, chứ không phải sự thật.
Thay đổi lịch sử chỉ dựa trên ký ức 50 năm tuổi và lời tuyên bố tranh cãi ư? Đó là tiền lệ đáng sợ. Ta cần hơn thế: cần bằng chứng, không chỉ tổn thương và nghi ngờ. Bao giờ có thấy cuộn phim in dấu vân tay ông ấy chưa?