Is This Quiet Student the Future of American Cultural History? The David Solis-Enriquez Story
Phải chăng một sinh viên lặng lẽ đang định hình tương lai lịch sử văn hóa Mỹ? Câu chuyện David Solis-Enriquez
David Solis-Enriquez, sinh viên sử học tại Đại học Fort Hays State, ban đầu không theo đuổi quá khứ—anh tình cờ bước vào lĩnh vực này sau một bài giảng gây chấn động về các cuộc bạo loạn Zoot Suit. Và thật lòng thì sao? Khoảnh khắc đó đã hoàn toàn thay đổi hướng đi học thuật của anh. Từ sinh viên kinh doanh trở thành nhà sử học đầy nhiệt huyết, giờ đây anh đang nghiên cứu cách truyền thống văn hóa Hispanic biến đổi ở vùng nông thôn nước Mỹ, như Lễ hội Đức Mẹ Guadalupe tại Dodge City.
Điều tuyệt vời nhất? Anh không chỉ học trong sách—anh đang ghi chép lại lịch sử sống động ngay trong cộng đồng mình. Luận văn của anh theo dấu cách truyền thống người nhập cư định hình lại các phong tục cổ xưa, từ các nhóm múa nữ thay thế nam giới đến cuộc chạy tiếp sức ngọn đuốc qua Kansas. Đây không chỉ là công việc học thuật; đây là việc xây dựng di sản. Và nếu nghiên cứu do sinh viên dẫn dắt trông như thế này, thì giới học thuật có lẽ cuối cùng cũng đã bắt đầu lắng nghe.
Điều David đang làm là mẫu ‘lịch sử học dân gian’ điển hình — ghi chép lịch sử theo cách nó diễn ra trong đời sống, chứ không phải như cách giới tinh hoa viết ra. Các giới học thuật đã lâu nay phớt lờ những câu chuyện từ dưới lên, đặc biệt từ cộng đồng Hispanic vùng nông thôn. Công trình như thế này thách thức điều đó. Không chỉ là vinh danh nguồn cội — mà là giành lại quyền kể chuyện.
Được rồi, nhưng nói thật đi—từ khi nào các nghiên cứu văn hóa lại thành 'nghiên cứu quan trọng'? Hồi tôi còn trẻ, bằng cấp thật sự là kỹ thuật hoặc khoa học tự nhiên. Cái này không phải lịch sử, chỉ là nhân học rẻ tiền đóng khung thành luận văn mà thôi.
Thật sự chứ? Cậu nghĩ việc nghiên cứu sự sống sót và thích nghi của chính dân tộc mình lại không phải 'nghiên cứu thực sự'? Công trình này gìn giữ những gì sách giáo khoa bỏ qua. Những câu chuyện của bà tôi rất quan trọng. Và David không làm ‘nhân học rẻ tiền’—anh ấy đang làm điều mà các giáo sư có chức danh còn ngại động đến.
Dễ thương thật. Quá dễ thương. Nhưng đừng giả vờ rằng việc này sẽ thay đổi điều gì. Luận văn này có giúp anh ấy xin được việc không? Khó đấy. Giới học thuật thích đưa 'câu chuyện đa dạng' lên bản tin—nhưng đến lúc tuyển giáo sư chính thức, thì lại quay về kho tư liệu thực dân và những người đàn ông da trắng đã chết.
Họ không hiểu đâu. Với chúng tôi, chỉ cần thấy ai đó như David thành công là đã có động lực rồi. Anh ấy không có tài sản kế thừa hay trường tư. Anh ấy có nghị lực và cộng đồng. Luận văn đó không chỉ là giấy mực—nó là bằng chứng cho thấy câu chuyện của chúng tôi thuộc về giới học thuật.
Tôi từng học tại FHSU những năm 90 và chưa bao giờ thấy điều gì giống thế. Ký túc xá chúng tôi lúc đó rất biệt lập. Nhưng David đại diện cho một kiểu học giả mới—gắn bó với nơi chốn, văn hóa và phục vụ cộng đồng. Đó là tương lai tôi muốn tin vào.
Là người đã dành nhiều năm số hóa các câu chuyện truyền miệng từ vùng nông thôn Kansas, tôi có thể nói: công trình của David không chỉ hợp lệ — mà còn cấp thiết. Những truyền thống này đang dần biến mất. Nếu chúng ta không ghi chép lại ngay, thì ai sẽ làm?