A gold toilet just sold for $12M while a Klimt masterpiece broke records—what does this say about art and society?
Một chiếc bệ ngồi toilet bằng vàng vừa bán được 12 triệu đô, trong khi bức họa Klimt lập kỷ lục—điều này nói lên điều gì về nghệ thuật và xã hội?
Bức 'Chân dung Elisabeth Lederer' của Klimt vừa được bán với giá 236 triệu đô—thiết lập kỷ lục mới cả về nghệ thuật hiện đại lẫn lịch sử đấu giá toàn cầu của Sotheby. Thành thật mà nói, con số đó thật điên rồ, nhưng ít nhất bạn đang mua lại hàng thế kỷ di sản văn hóa, chiều sâu cảm xúc và những nét cọ vẫn thì thầm những bí mật sau 100 năm.
Rồi thì có 'America'—một chiếc toilet vàng hoàn toàn sử dụng được, được tạo ra để chế giễu giới siêu giàu—lại bán được 12,1 triệu đô. Màn châm biếm cao nhất chăng? Giờ đây nó thuộc về một nhà sưu tập siêu giàu khác. Công lý trào phúng hay đỉnh điểm của sự tréo ngoe? Tôi vẫn đang cố xử lý điều này.
Hãy nói thẳng: cả hai tác phẩm đều là tài sản mang tính đầu cơ. Bức Klimt không được ngưỡng mộ vì vẻ đẹp—mà là nơi tích trữ giá trị giống như vàng. Chiếc toilet cũng vậy. Đây không phải về nghệ thuật; mà là về phân bổ vốn trong một thế giới nơi người giàu có thể biến cả trào phúng thành lợi nhuận.
Chiếc toilet từng bị đánh cắp và có lẽ đã bị đập nát, nung chảy tại một biệt thự ở Anh—và giờ nó bán được 12 triệu đô? Thế giới nghệ thuật không chỉ điên rồ, mà còn đang tự ăn thịt chính mình. Chúng ta chế giễu của cải trong khi lại tôn sùng chiếc búa đấu giá.
Người ta quên mất—'America' từng được đề nghị cho Trump mượn khi ông ta xin một bức Van Gogh. Chỉ riêng việc đó đã là bình luận nghệ thuật hoàn chỉnh nhất rồi.
Học sinh tôi sẽ cười phá lên nếu tôi nói 236 triệu đô mua một bức tranh. Nhưng khi tôi kể Klimt đã sống sót qua vụ thiêu tranh của Phát xít Đức? Lúc đó ánh mắt chúng mới mở to. Nghệ thuật là ký ức.
Nghe này, nếu bạn đang rủng rỉnh nửa tỷ đô, thì việc bỏ 12 triệu để mua một chiếc toilet vàng chỉ trích sự giàu có chính là màn thể hiện đẳng cấp cao nhất. Bạn không phải mục tiêu—mà là trò cười, và bạn lại là người cười to nhất.
Tôi còn không đủ tiền mua bảo hiểm y tế, nhưng thôi, cứ tiếp tục bình thường hóa những lời ra giá hàng trăm ngàn cho cái toilet đi. Chào mừng đến năm 2025, mọi người ơi.
Tác phẩm nghệ thuật thực sự không phải là cái toilet hay bức Klimt. Mà là toàn bộ hệ sinh thái—cuộc đấu giá, truyền thông, sự phẫn nộ. Chúng ta đều đang tham gia vào một màn trình diễn về giá trị.
Mẹo chuyên nghiệp: khi cuộc đấu giá bắt đầu, đừng bao giờ nói 'lời trả giá tiếp theo'. Hãy nói 'Chúng ta đang tiến tới 236 triệu đô'. Nghe ngầu hơn nhiều.