Is This the End of an Era for International Action Cinema?
Uluslararası Aksiyon Sinemasının Bir Devrinin Sonu mu Bu?
www.theguardian.com
Tchéky Karyo, the rugged polyglot face of 80s and 90s international action, has passed at 72. Not a household name, but a magnetic presence in everything from Besson’s Nikita to the BBC’s Baptiste.
Tchéky Karyo, 80'lerin ve 90'ların uluslararası aksiyon filmlerinin yamyamlıca çekici yıldızı, 72 yaşında hayata veda etti. Herkesin bildiği bir isim değildi ama Besson’ın Nikita’sından BBC’nin Baptiste’in ekranda her yerde dikkat çeken bir varlıktı.
He spoke multiple languages, often played the enigmatic authority figure, and rarely got top billing—yet carved out a legacy no fan of genre cinema should ignore.
Birden fazla dil konuşuyordu, genellikle gizemli otorite figürlerini canlandırıyordu ve nadiren başrol oynuyordu ama tür sineması seven hiçbir izleyicinin göz ardı edemeyeceği bir miras bıraktı.
Karyo asla kahraman değildi ama her zaman filmin ruhuydu. Nikita’nın danışmanına sakin bir şekilde baktığında ve 'Silah değil, bir kadındır' dediğindeki sahneyi hatırlıyor musunuz? Her izleyişimde ürperticiydi.
Hadi gerçekçi olalım—Hollywood 'şiddetli yabancı adam' tiplemesini sever ve Karyo onca yıldır bu role hapsedildi. Harika bir aktör mü? Kesinlikle. Gözden kaçırıldı mı? Tabii ki. Ama gerçekten bir kez bile başrol olma şansı verildi mi asla?
Bu adil bir eleştiri. Ancak Besson’un dünyasında, mentor ya da danışman genellikle duygusal merkezdir. İkincil role itilmek değil, farklı bir merkeziyet türüydü bu.
İnsanlar onun sadece bir Fransız oyuncu olmadığını unutuyor—Türk asıllı, üç dilli ve kültürlararası çalıştı. Bu tiplemek değil, oyunculuğun diplomatik bir biçimi.
Çocuklarım onu ‘üzgün gözlü Fransız dedektif’ olarak bilir. İşte gerçek bir miras budur. Ayrıca GoldenEye hâlâ iyi duruyor. Fouchet korkutucuydu.
1988’deki Ayı saf sinemaydı. Hiç diyalog yok, sadece içgüdü. Karyo’ya kelimelere gerek yoktu—o ‘var oluş’ du.
Kesinlikle. Bazen en güçlü performanslar en sessiz olanlardır. Sahneleri ele geçirmek yerine, onun içinde var olurdu.
Mekânı cennet olsun. Son zamanlarda çok fazla efsaneyi kaybettik. Efsane yaratmayı unutan bir dünyada yaşıyoruz gibi hissediyorum.