No Crab for Christmas, But Coho’s Comeback Sparks Hope: Is Climate Rewriting Fisheries Forever?
Noel'da Yengeç Yok Ama Koho'ların Dönüşü Umut Vatıyor: İklim Değişikliği Balıkçılık Kurallarını Yeniden Yazıyor mu?

Bu yıl Noel’de karides bacakları yerine soksaki somonlara özlem mi duyacağız? Öfkeli değilim — daha çok tuhaf bir umut içindeyim. Onlarca yıllık bir gerilemeden sonra, vahşi koho somonları, 90'lardan bu yana görülmemiş sayıda Rus Nehri'ne geri döndü. Bu rastgele bir dalgalanma değil; Pinoleville Pomo Milleti'nden gelen bilim insanları doğal üremeyi doğruladı. Bu sırada karides stokları, deniz sıcak dalgalarının yol açtığı hasarın etkisinde kalıyor. Deniz değişiyor, dostlar — sadece gümrük vergileri ve tedarik zincirleri yüzünden değil. Bu biyoloji, ham ve senaryosuz.
Bir yanda gümrük vergileri ve iflaslar (seni görüyorum, 100 milyon dolarlık toprak tabanlı rüyan için West Coast Salmon) haber başlıklarını domine ediyor. Diğer yanda, genetik olarak dirençli bir balık atalarının oluşturduğu akarsulara geri dönüyor. İlki insan yapımı bir çöküş. Diğeri mi? Doğanın iyileşmesi — belki de düşündüğümüzden daha hızlı. Ama henüz şampanya patlatmayalım. Koho'nun dönüşü sadece su sıcaklıklarının sonunda düşmesi sayesinde gerçekleşti. Koynundaki parayı çevir, ve hâlâ başlangıç noktasındayız.
Koho'nun dönüşü umut verici ama genel istatistikler ciddi. Kuzey Kutbu suları sanayi öncesi seviyelere göre 3°C daha sıcak. Somon fiyatları yıllık bazda %118 arttı. 100 milyon doların üzerinde yatırım yapılmasına rağmen toprak tabanlı somon çiftlikleri hâlâ başarısız oluyor. Bu uyum değil — kriz yönetimi. Ekosistemleri onarmıyoruz; mucizevi üreme için su sıcaklığındaki mikro dalgalanmalara bahse giriyoruz.
Koho’nun dönüşünü ‘mucizevi’ olarak niteleyip, okyanus sıcak dalgalarını ise ‘kaçınılmaz’ diye nitelememiz ilginç. Birini kutluyoruz. Diğeri mi? ‘Dünya böyle işliyor.’ İklim etkilerinin hangisini umursayacağımızı seçiyoruz. Rahat bir seçim.
Sessiz bir zaferi unutmayalım: Vietnam’ın kırmızı karides avcıları, ABD'nin MMPA standartlarını karşılamak için STK'larla çalışıyorlar. Gerçek ilerleme her zaman viral olmaz. Ho Chi Minh Şehri'nde yapılan toplantılar, denetimler, izlenebilirlik; aslında balıkçılığı kurtaran sıkıcı çalışmalardır.
Güzel hikâye. Ama Maersk, iyi niyet uğruna yeniden Kızıldeniz üzerinden sevkiyat yapmıyor. Gümrük vergileri arttı, fiyatlar yükseldi ve perakendeciler kutlama envanterini kısıyor. Bu ekosistemlerle ilgili değil — daralma oranları ve ithalat karlılığıyla ilgili. Artık Ana Doğa bile bir kar-zarar kalemi haline geldi.
Ben Rus Nehri'nde balık tutuyorum. Bu koho gözlemi? Ürpertti beni. İlk kez, verilen zararın tersine çevrilemez olmadığı hissini yaşadım. Dedem, onları düzineyle yakalardı. Belki torunlarım da yakalayacak. Bir veri noktası değil. Bir miras.
Bu, aşırı avlanma yasaklarından sonra 19. yüzyıl New England somonlarının geri dönüşüne benziyor. İnsanlar o zaman da buna mucize demişti. 20 yıl sürdü. Sonra iklim ve talep tekrar ezip geçti. Tarih yinelenmez — yankılanır. Ama biz daima nakaratı unuturuz.
Her dönüş, umudun bir veri noktasıdır. Elwha Nehri'ni iyi ettik, şimdi Rus Nehri'nde koho var. Bu sihir değil — politika, kabile bilimi ve sabırdır. mükemmellik beklemeyin. Üremeyi kutlayın.
Dükkanımda kayabalığı hızla satılıyor. ‘Kırmızı snapper’ etiketi işe yarıyor. İnsanların isteği taze, yerel, uygun fiyatlı şey. Yengeç olmasa ne olmuş? Biz tür değil, hikâyeler satıyoruz.